عهد عتیق
تثنیه
موعظه‌های وداع موسی در آستانهٔ سرزمین موعود، که عهد را با نسلی تازه تجدید می‌کند. او بارها و بارها یک تصویر را در دل‌ها می‌نشاند: خداوند شریعت‌گذاری دوردست نیست، بلکه پدر است.
موسی در آستانهٔ سرزمین موعود با موعظه‌های وداع، عهد را با نسلی تازه تجدید می‌کند و نشان می‌دهد که خداوند شریعت‌گذاری دوردست نیست، بلکه پدر است.
- تثنیه 1 موسی در آستانهٔ سرزمین موعود با موعظه‌های وداع، عهد را با نسلی تازه تجدید می‌کند و نشان می‌دهد که خداوند شریعت‌گذاری دوردست نیست، بلکه پدر است.
- تثنیه 2 موسی سال‌های راه انحرافی را بازگو می‌کند: ادوم، موآب و عمون ممنوع‌اند، زیرا پدر ما آن سرزمین‌ها را داده است. سپس اسرائیل پادشاهی سیحون را تصرف می‌کند.
- تثنیه 3 عوج، پادشاه باشان، سقوط می‌کند و سرزمینی که پدر ما داده بود میان رئوبین، جاد و نیم‌سبط منسی تقسیم می‌شود. موسی برای دیدن سرزمین به پیسگاه فرستاده می‌شود.
- تثنیه 4 موسی یادآوری می‌کند که در حوریب صدایی شنیدند اما صورتی ندیدند، پس تمثالی نسازند. اگر پراکنده شوند و با تمام دل او را بجویند، می‌یابند، چون پدرشان رحیم است.
- تثنیه 5 موسی ده کلام را برای نسلی تازه بازگو می‌کند. قوم هراسان از آتش می‌خواهند موسی به جایشان بشنود، و پدر ما آرزو می‌کند دلشان همین‌گونه بماند.
- تثنیه 6 بشنو ای اسرائیل: پدر ما یکی است؛ او را با تمام دل و جان و قوّتت دوست بدار. این کلام‌ها نخست بر دل نهاده می‌شوند، سپس در خانه، در راه و در پاسخ به کودک.
- تثنیه 7 اسرائیل مذبح‌های قوم‌ها را ویران می‌کند و با آنان ازدواج نمی‌کند. آنان کمترین قوم‌ها بودند، اما پدر ما محبتش را بر ایشان نهاد و سوگندش را نگاه داشت.
- تثنیه 8 چهل سال گرسنگی و مَن درس بود: انسان تنها به نان زنده نیست. پدرت تو را چون پسری تأدیب می‌کند، و خطر واقعی دل سیری است که می‌گوید دست خودم این را ساخت.
- تثنیه 9 پدرت این سرزمین را به سبب پارسایی‌ات به تو نمی‌دهد. موسی گوسالهٔ زرین، لوح‌های شکسته و چهل روز شفاعت برای قومی آمادهٔ نابودی را بازگو می‌کند.
- تثنیه 10 لوح‌های تازه در صندوق نهاده می‌شوند و پدر ما میراث لاویان است. او می‌خواهد از او بترسی و دوستش بداری؛ او بیگانه را دوست دارد، پس بیگانگان را دوست بدارید.
- تثنیه 11 موسی کارهای پدر ما در مصر را یادآوری می‌کند. سرزمین موعود از باران آسمان می‌نوشد و محصولش به او وابسته است؛ برکت و لعنت بر دو کوه نهاده می‌شوند.
- تثنیه 12 پرستشگاه‌های تپه‌ها ویران می‌شوند و قربانی در مکانی گرد می‌آید که پدر ما برای نام خود برمی‌گزیند؛ آنجا خانواده‌ها و لاویان با هم شادی می‌کنند.
- تثنیه 13 حتی نبی‌ای با نشانهٔ راست، اگر به خدایان دیگر بخواند، رد می‌شود. پدرت تو را می‌آزماید تا ببیند آیا او را با تمام دلت دوست داری؛ این سنگین‌ترین خطر است.
- تثنیه 14 چون فرزندان پدر خود هستید، در سوگ بدن خود را زخمی نکنید. جانوران پاک و ناپاک برشمرده می‌شوند و ده‌یک با شادی خورده می‌شود تا یتیم و بیوه‌زن نیز سیر شوند.
- تثنیه 15 هر سال هفتم بدهی‌ها بخشیده می‌شوند؛ دستت را گشاده باز کن. خدمتکاران آزادشده با توشه می‌روند، زیرا تو در مصر برده بودی و پدرت تو را بازخرید.
- تثنیه 16 سه عید در مکانی که پدر ما برمی‌گزیند برگزار می‌شوند و بیگانه، یتیم و بیوه‌زن در شادی سهیم‌اند. داوران بی‌رشوه در هر شهر تنها عدالت را دنبال می‌کنند.
- تثنیه 17 پرونده‌های مرگ دو یا سه شاهد می‌خواهند. اگر اسرائیل پادشاهی بخواهد، او باید از برادرانشان باشد، اسب، زن یا نقره نینبارد و تمام عمر این شریعت را بخواند.
- تثنیه 18 کاهنان بی‌زمین از هدایا زندگی می‌کنند و فال‌گیری و جادوگری ممنوع است. پدر ما نبی‌ای مانند موسی برمی‌انگیزد، و راست درآمدن سخنانش محک فرستاده بودن اوست.
- تثنیه 19 شهرهای پناهگاه برای کسی است که ناخواسته کشته است. سنگ‌های مرزی جابه‌جا نمی‌شوند، کسی با یک شاهد محکوم نمی‌شود و شاهد دروغ به سزای خود می‌رسد.
- تثنیه 20 پیش از نبرد، کاهن به سپاه می‌گوید نترسند، زیرا پدرشان با آنان می‌رود. ترسندگان به خانه می‌روند، به شهرها صلح پیشنهاد می‌شود و درختان میوه بریده نمی‌شوند.
- تثنیه 21 برای قتلی با قاتل نامعلوم، ریش‌سفیدان دست می‌شویند و از پدر ما کفارهٔ خون بی‌گناه را می‌خواهند. زن اسیر فروخته نمی‌شود و جسد اعدام‌شده شب بر دار نمی‌ماند.
- تثنیه 22 گاو سرگردان برادرت را بازگردان و بر بام خود نرده بساز. در قوانین ازدواج، شوهر تهمت‌زن جریمه می‌شود و با زن گرفتار در صحرا چون قربانی تجاوز رفتار می‌شود.
- تثنیه 23 قواعد ورود به جماعت بیان می‌شود و لعنت بلعام به برکت بدل شد، زیرا پدرت تو را دوست داشت. اردوگاه پاک می‌ماند، زیرا او در آن گام برمی‌دارد.
- تثنیه 24 این قوانین از بی‌دفاع‌ترین مردم پاسداری می‌کنند: سنگ آسیاب گرو نمی‌رود، مزد همان روز پرداخت می‌شود و باقی‌ماندهٔ محصول از آنِ بیگانه، یتیم و بیوه‌زن است.
- تثنیه 25 تازیانه به چهل ضربه محدود است تا برادرت خوار نشود. دهان گاو خرمن‌کوب بسته نمی‌شود، برادر نام شوهر مرده را زنده نگاه می‌دارد و ترازوها باید درست باشند.
- تثنیه 26 پرستنده با نوبر محصول تاریخ خود را بازگو می‌کند: فریاد برآوردیم و پدر ما شنید و ما را بیرون آورد. سپس می‌بخشد و با لاوی و بیگانه شادی می‌کند.
- تثنیه 27 پس از گذشتن از اردن، شریعت بر سنگ‌های گچ‌اندود نوشته و مذبح پدرتان از سنگ نتراشیده ساخته می‌شود. لاویان دوازده لعنت را فریاد می‌زنند و قوم می‌گوید آمین.
- تثنیه 28 برکت در چند آیه وصف می‌شود و لعنت با درازایی ویرانگر: بیماری، خشکسالی، محاصره و تبعید. همه بر این لولا می‌چرخد که آیا اسرائیل به صدای پدرش گوش می‌دهد.
- تثنیه 29 عهدی دوم در موآب بسته می‌شود و همه، از رهبران تا کودکان و نازادگان، آنجا ایستاده‌اند. امور پنهان از آنِ پدر ماست و امور آشکارشده از آنِ ما، تا به جا آوریم.
- تثنیه 30 حتی پس از پراکندگی راه بازگشت هست: با تمام دل بازگرد، و پدر تو را گرد می‌آورد و دلت را ختنه می‌کند تا او را دوست بداری. این کلام در دهان توست.
- تثنیه 31 موسی در صد و بیست سالگی رهبری را به یوشع می‌سپارد، زیرا پدر ما پیشاپیش می‌رود و تو را ترک نمی‌کند. شریعت نوشته می‌شود تا هر هفت سال برای همه خوانده شود.
- تثنیه 32 در سرود موسی، پدر ما اسرائیل را در بیابان می‌یابد و چون مردمک چشم پاس می‌دارد. یشورون فربه می‌شود و صخره‌اش را فراموش می‌کند، اما داوری به رحمت می‌انجامد.
- تثنیه 33 موسی پیش از مرگش قبیله‌ها را یکی‌یکی برکت می‌دهد، از یهودا و لاوی تا بنیامین و یوسف. زیر همه چیز، پدر ازلی مسکن توست و بازوهای جاودانی در زیر.
- تثنیه 34 موسی از کوه نبو بالا می‌رود و پدر ما سرزمین را به او نشان می‌دهد. او همان‌جا می‌میرد، پدر ما او را در جایی ناشناخته دفن می‌کند و اسرائیل سی روز می‌گریند.