२ इतिहास 25

25 ¹अमस्या पंचवीस वर्षांचा असताना राजा झाला आणि त्याने यरुशलेमेत एकोणतीस वर्षे राज्य केले. त्याच्या आईचे नाव यहोअद्दान होते; ती यरुशलेमेची होती. ²आमच्या पित्याच्या दृष्टीने जे योग्य ते त्याने केले, पण पूर्ण मनाने नाही. ³राज्य त्याच्या हाती बळकट झाल्यावर, ज्या सेवकांनी त्याचा पिता राजा याला जिवे मारले होते, त्यांना त्याने ठार केले.

⁴पण त्यांच्या मुलांना त्याने जिवे मारले नाही; कारण नियमशास्त्रात, मोशेच्या पुस्तकात असे लिहिले आहे, जिथे आमच्या पित्याने आज्ञा दिली, “मुलांबद्दल आईवडिलांना मरण येऊ नये, आणि आईवडिलांबद्दल मुलांना मरण येऊ नये; प्रत्येक जण आपापल्याच पापाबद्दल मरेल.”

⁵अमस्याने यहूदा एकत्र केला आणि सर्व यहूदा व बन्यामीन यांच्यासाठी हजारांचे व शंभरांचे सरदार नेमून त्यांना त्यांच्या घराण्यांप्रमाणे व्यवस्थित केले. वीस वर्षे व त्याहून अधिक वयाच्यांची त्याने गणती केली; भाला व ढाल घेऊन युद्धास सज्ज असलेले तीन लाख निवडक पुरुष त्याला आढळले. ⁶याशिवाय त्याने सुमारे शंभर किक्कार चांदी देऊन इस्राएलातून एक लाख बलवान योद्धे भाड्याने घेतले. ⁷तेव्हा आमच्या पित्याचा एक माणूस त्याच्याकडे येऊन म्हणाला, “राजा, इस्राएलाचे सैन्य तुझ्याबरोबर जाऊ देऊ नकोस; कारण आमचा पिता इस्राएलाबरोबर—या सर्व एफ्राईमी लोकांबरोबर—नाही. ⁸तू शूरपणे लढलास तरी आमचा पिता तुला शत्रूपुढे पाडील; कारण साहाय्य करण्याचे व पाडण्याचे सामर्थ्य आमच्या पित्याजवळ आहे.”

⁹अमस्याने आमच्या पित्याच्या माणसाला विचारले, “पण मी इस्राएलाच्या सैन्याला दिलेल्या सुमारे शंभर किक्कार चांदीचे काय?” तो म्हणाला, “आमचा पिता तुला यापेक्षा कितीतरी अधिक देऊ शकतो.”

¹⁰तेव्हा अमस्याने एफ्राईमातून त्याच्याकडे आलेले ते सैन्य घरी परत पाठवले. यहूदावर त्यांचा राग भडकला आणि ते संतापाने आपापल्या घरी परत गेले.

¹¹पण अमस्याने धैर्य धरून आपल्या लोकांना क्षारखोऱ्यात नेले आणि सेईराच्या दहा हजार माणसांना ठार मारले. ¹²यहूदाच्या माणसांनी आणखी दहा हजारांना जिवंत धरून कड्याच्या माथ्यावर नेले आणि तेथून खाली लोटले; त्यामुळे ते सर्व ठेचून तुकडे तुकडे झाले. ¹³दरम्यान, अमस्याने युद्धात सामील होऊ न देता परत पाठवलेल्या सैनिकांनी शोमरोनापासून बेथ-होरोनापर्यंत यहूदाच्या नगरांवर हल्ला केला, तीन हजार माणसांना ठार मारले आणि पुष्कळ लूट नेली.

¹⁴अमस्याने अदोम्यांचा पराभव केल्यावर, त्याने सेईराच्या लोकांचे देव आणले आणि त्यांना आपले देव म्हणून उभे करून त्यांना नमन केले व त्यांच्यापुढे धूप जाळला. ¹⁵यामुळे अमस्यावर आमच्या पित्याचा राग भडकला आणि त्याने एक संदेष्टा पाठवला; तो त्याला म्हणाला, “ज्यांनी आपल्याच लोकांना तुझ्या हातातून सोडवले नाही, त्या या लोकांच्या देवांचा तू का शोध करतोस?”

¹⁶तो बोलत असताना राजा त्याला म्हणाला, “आम्ही तुला राजाचा सल्लागार नेमले काय? थांब! का जिवे मरतोस?” तेव्हा संदेष्टा थांबला, पण म्हणाला, “मला ठाऊक आहे की आमच्या पित्याने तुझा नाश करण्याचे ठरवले आहे; कारण तू हे केलेस आणि माझा सल्ला ऐकला नाहीस.”

¹⁷यहूदाचा राजा अमस्याने आपल्या सल्लागारांशी विचारविनिमय केला आणि इस्राएलाचा राजा येहू याचा नातू, यहोआहाजाचा मुलगा योवाश याच्याकडे निरोप पाठवला, “ये, आपण एकमेकांशी युद्धात सामोरे होऊ.”

¹⁸इस्राएलाचा राजा योवाश याने यहूदाचा राजा अमस्याला उत्तर पाठवले, “लबानोनातील एका काटेरी झुडपाने लबानोनातील गंधसरूला निरोप पाठवला, ‘तुझी मुलगी माझ्या मुलाला पत्नी म्हणून दे.’ पण लबानोनातील एक रानटी पशू तिकडून जात असता त्याने ते काटेरी झुडूप तुडवले. ¹⁹तू म्हणतोस, ‘पाहा, मी अदोमाचा पराभव केला,’ आणि तुझे मन गर्वाने फुगले, तू फुशारकी मारतोस. आपल्या घरी राहा. तू आणि तुझ्याबरोबर यहूदा असे का संकट ओढवून घेता आणि पडता?”

²⁰पण अमस्याने ऐकले नाही; कारण हे आमच्या पित्याकडून घडून आले, यासाठी की त्यांनी अदोमाच्या देवांचा शोध केल्यामुळे त्यांना शत्रूच्या हाती द्यावे. ²¹तेव्हा इस्राएलाचा राजा योवाश चढाई करून आला आणि तो व यहूदाचा राजा अमस्या हे यहूदातील बेथ-शेमेश येथे एकमेकांसमोर उभे ठाकले. ²²इस्राएलापुढे यहूदाचा पराभव झाला आणि प्रत्येक जण आपापल्या घरी पळून गेला.

²³इस्राएलाचा राजा योवाश याने यहोआहाजाचा नातू, योवाशाचा मुलगा, यहूदाचा राजा अमस्या याला बेथ-शेमेश येथे धरले आणि त्याला यरुशलेमेस नेले; आणि एफ्राईम-वेशीपासून कोपरा-वेशीपर्यंत सुमारे चारशे हात यरुशलेमेची तटबंदी त्याने पाडली. ²⁴ओबेद-अदोमाच्या हाती असलेल्या आमच्या पित्याच्या मंदिरात आढळलेले सर्व सोने, चांदी व पात्रे, तसेच राजवाड्यातील खजिने व ओलीस ठेवलेली माणसे घेऊन तो शोमरोनास परत गेला.

²⁵इस्राएलाचा राजा, यहोआहाजाचा मुलगा योवाश मरण पावल्यानंतर यहूदाचा राजा, योवाशाचा मुलगा अमस्या पंधरा वर्षे जगला. ²⁶अमस्याची बाकीची कृत्ये, आरंभापासून शेवटपर्यंत, यहूदा व इस्राएल यांच्या राजांच्या पुस्तकात लिहिलेली नाहीत काय? ²⁷अमस्याने आमच्या पित्याच्या मागे चालण्याचे सोडून दिल्यानंतर, यरुशलेमेत त्याच्याविरुद्ध कट रचला गेला आणि तो लाखीशास पळून गेला. पण त्यांनी तेथेही त्याच्या पाठीमागे माणसे पाठवून त्याला जिवे मारले. ²⁸त्यांनी त्याला घोड्यांवरून परत आणले आणि यहूदाच्या नगरात त्याच्या पूर्वजांबरोबर त्याला पुरले.