२ राजे 18

18 ¹एलाचा पुत्र होशेया, इस्राएलाचा राजा, याच्या कारकिर्दीच्या तिसऱ्या वर्षी आहाजाचा पुत्र हिज्कीया यहूदाचा राजा झाला. ²राजा झाला तेव्हा तो पंचवीस वर्षांचा होता; त्याने यरुशलेमेत एकोणतीस वर्षे राज्य केले. त्याच्या आईचे नाव अबीया, जखऱ्याची कन्या. ³त्याचा पूर्वज दावीद याच्याप्रमाणे त्याने आमच्या पित्याच्या दृष्टीने जे योग्य ते केले. ⁴त्याने उंच स्थाने काढून टाकली, पवित्र स्तंभ फोडून टाकले, अशेरा-मूर्ती तोडली आणि मोशेने बनवलेला पितळेचा साप तुकडे तुकडे करून टाकला—कारण तोपर्यंत इस्राएली लोक त्याच्यापुढे धूप जाळत होते; त्याला नहुष्टान म्हणत. ^a a v4 नहुष्टान म्हणजे “पितळेची वस्तू”—तो साप ज्या पितळेच्या मूर्तीत बदलला होता तिच्यासाठीचे हे तुच्छतादर्शक नाव; एकेकाळी तो आमच्या पित्याकडून आलेले खरे चिन्ह होता, पण आता त्याची चुकीने उपासना होत होती. ⁵त्याने आमच्या पित्यावर, इस्राएलाच्या देवावर, भरवसा ठेवला; त्याच्यासारखा यहूदाचा दुसरा कोणताही राजा—त्याच्या आधी किंवा नंतर—झाला नाही. ⁶तो आमच्या पित्याला बिलगून राहिला, त्याच्यामागे चालण्याचे त्याने कधीही थांबवले नाही, आणि आमच्या पित्याने मोशेला दिलेल्या आज्ञा त्याने पाळल्या. ⁷तो जिकडे जाई तिकडे त्याची भरभराट होई, कारण आमचा पिता त्याच्याबरोबर होता. त्याने अश्शूराच्या राजाविरुद्ध बंड केले आणि त्याची सेवा करण्यास नकार दिला. ⁸त्याने पलिष्ट्यांचा गज्जापर्यंत व तिच्या सीमांपर्यंत पराभव केला—पहारेबुरुजापासून तटबंदीच्या नगरापर्यंत.

⁹हिज्कीयाच्या कारकिर्दीच्या चौथ्या वर्षी—म्हणजे एलाचा पुत्र होशेया, इस्राएलाचा राजा, याच्या सातव्या वर्षी—अश्शूराचा राजा शल्मनेसर शोमरोनावर चालून आला आणि त्याने तिला वेढा घातला. ¹⁰तीन वर्षांनंतर त्यांनी तिला जिंकून घेतले—हिज्कीयाच्या सहाव्या वर्षी, इस्राएलाचा राजा होशेया याच्या नवव्या वर्षी—शोमरोन जिंकली गेली. ¹¹अश्शूराच्या राजाने इस्राएलांना बंदिवान करून अश्शूराला नेले आणि त्यांना हलहात, गोजानाच्या हाबोर नदीकाठी व मेदी लोकांच्या नगरांत वसवले, ¹²कारण त्यांनी आमच्या पित्याच्या वाणीकडे दुर्लक्ष केले आणि त्याचा करार मोडला—आमच्या पित्याचा सेवक मोशे याने जे काही आज्ञापिले होते ते—त्यांनी ऐकलेही नाही व केलेही नाही.

अश्शूर यहूदावर चालून येतो

¹³हिज्कीया राजाच्या कारकिर्दीच्या चौदाव्या वर्षी अश्शूराचा राजा सन्हेरीब याने यहूदाच्या सर्व तटबंदीच्या नगरांवर हल्ला केला आणि ती जिंकून घेतली. ¹⁴तेव्हा यहूदाचा राजा हिज्कीया याने लाखीश येथे अश्शूराच्या राजाकडे निरोप पाठवला, “मी पाप केले आहे; माघारी जा, आणि तू माझ्यावर जे लादशील ते मी सोसीन.” अश्शूराच्या राजाने यहूदाचा राजा हिज्कीया याच्यावर सुमारे अकरा टन चांदी व एक टन सोने लादले. ¹⁵हिज्कीयाने आमच्या पित्याच्या मंदिरात व राजवाड्याच्या भांडारांत सापडलेली सर्व चांदी त्याला दिली. ¹⁶त्या वेळी हिज्कीयाने आमच्या पित्याच्या मंदिराच्या दारांवरचे व चौकटींवरचे—जे यहूदाचा राजा हिज्कीया याने मढवले होते—सोने काढून घेतले आणि ते अश्शूराच्या राजाला दिले.

¹⁷अश्शूराच्या राजाने आपला सरसेनापती, मुख्य अधिकारी व सेनापती यांना मोठ्या सैन्यासह लाखीशहून यरुशलेमेत हिज्कीया राजाकडे पाठवले. ते यरुशलेमेकडे वर आले आणि वरच्या तळ्याच्या पाटाजवळ, धोब्याच्या शेताकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर उभे राहिले. ¹⁸त्यांनी राजाला हाक मारली; तेव्हा हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकीम, जो राजवाड्याचा कारभारी होता, शेबना चिटणीस व आसाफाचा पुत्र यवाह इतिहासलेखक यांच्यासह त्यांच्याकडे बाहेर आला. ¹⁹सेनापती त्यांना म्हणाला, “हिज्कीयाला सांगा: महान राजा, अश्शूराचा राजा, म्हणतो: तू ज्यावर भरवसा ठेवत आहेस तो हा कसला भरवसा? ²⁰तू म्हणतोस: युद्धासाठी योजना व सामर्थ्य आहे—पण हे नुसते बोलणे आहे. आता सांग, तू कोणावर भरवसा ठेवून माझ्याविरुद्ध बंड केलेस? ²¹पाहा, तू मिसरावर भरवसा ठेवतोस—तो तर तुटक्या बोरूची काठी आहे, जिच्यावर कोणी टेकला तर ती त्याच्या हाताला टोचून आरपार जाते. मिसराचा राजा फारो त्याच्यावर भरवसा ठेवणाऱ्या सर्वांना असाच आहे. ²²पण तू म्हणशील, ‘आम्ही परमेश्वर आमचा देव ह्याच्यावर भरवसा ठेवतो,’ तर ज्याची उंच स्थाने व वेद्या हिज्कीयाने काढून टाकल्या, आणि यहूदाला व यरुशलेमेला सांगितले, ‘यरुशलेमेतील ह्याच वेदीपुढे उपासना करा,’ तो हाच नव्हे काय? ²³आता माझा धनी अश्शूराचा राजा ह्याच्याशी पैज लाव: जर तू त्यांच्यावर स्वार बसवू शकलास, तर मी तुला दोन हजार घोडे देतो. ²⁴मग माझ्या धन्याच्या क्षुल्लक सेवकांपैकी एका अधिकाऱ्यालाही तू कसा परतवून लावशील, आणि रथ व स्वारांसाठी मिसरावर भरवसा ठेवतोस? ²⁵काय परमेश्वराशिवाय मी ह्या स्थानाचा नाश करण्यासाठी त्याच्यावर चालून आलो? परमेश्वरानेच मला सांगितले: ह्या देशावर चालून जा व त्याचा नाश कर.”

²⁶तेव्हा हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकीम, शेबना व यवाह सेनापतीला म्हणाले, “कृपया आम्हां आपल्या सेवकांशी अरामी भाषेत बोला—आम्हांला ती समजते. तटावरील लोक ऐकत असताना इब्री भाषेत बोलू नका.”

²⁷पण सेनापतीने उत्तर दिले, “माझ्या धन्याने मला हे केवळ तुझ्या धन्याला व तुला सांगण्यासाठी पाठवले काय, आणि तटावर बसलेल्या लोकांना नाही—जे तुमच्याबरोबर आपली विष्ठा खातील व आपले मूत्र पितील?”

²⁸मग सेनापती उभा राहिला आणि इब्री भाषेत मोठ्याने ओरडून म्हणाला: “महान राजा, अश्शूराचा राजा, ह्याचे वचन ऐका! ²⁹राजा म्हणतो: हिज्कीया तुम्हांला फसवू न देवो, कारण तो तुम्हांला त्याच्या हातातून सोडवू शकत नाही. ³⁰‘परमेश्वर आपल्याला खात्रीने सोडवील; हे नगर अश्शूराच्या राजाच्या हाती पडणार नाही,’ असे म्हणून हिज्कीया तुम्हांला परमेश्वरावर भरवसा ठेवण्यास लावू न देवो. ³¹हिज्कीयाचे ऐकू नका. अश्शूराचा राजा म्हणतो: माझ्याशी सलोखा करा व माझ्याकडे बाहेर या—मग तुमच्यातील प्रत्येक जण आपल्या द्राक्षवेलीचे व अंजिराच्या झाडाचे फळ खाईल आणि आपल्या टाकीतले पाणी पिईल, ³²जोपर्यंत मी तुम्हांला तुमच्यासारख्याच देशात नेत नाही तोपर्यंत—धान्य व नवा द्राक्षारस, भाकर व द्राक्षमळे, जैतुनाची झाडे व मध असलेला देश—म्हणजे तुम्ही जगावे, मरू नये. हिज्कीयाचे ऐकू नका; ‘परमेश्वर आपल्याला सोडवील’ असे म्हणून तो तुम्हांला भुलवीत आहे. ³³राष्ट्रांच्या देवांपैकी कोणी आपला देश अश्शूराच्या राजाच्या हातातून सोडवला आहे काय? ³⁴हमाथ व अर्पाद ह्यांचे देव कोठे आहेत? सफर्वाइम, हेना व इव्वा ह्यांचे देव कोठे आहेत? त्यांनी शोमरोन माझ्या हातातून सोडवली काय? ³⁵ह्या सर्व देशांच्या देवांपैकी कोणी आपला देश माझ्या हातातून सोडवला, की परमेश्वर यरुशलेम माझ्या हातातून सोडवील?”

³⁶पण लोक गप्प राहिले व त्यांनी त्याला एका शब्दानेही उत्तर दिले नाही, कारण राजाने आज्ञा दिली होती, “त्याला उत्तर देऊ नका.” ³⁷मग हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकीम, राजवाड्याचा कारभारी, शेबना चिटणीस व आसाफाचा पुत्र यवाह इतिहासलेखक हे आपली वस्त्रे फाडून हिज्कीयाकडे आले आणि त्यांनी सेनापतीचे शब्द त्याला कळवले.