लूक 1

1 ¹आपल्यामध्ये जी कार्ये पूर्ण झाली आहेत, त्यांचा क्रमवार वृत्तान्त लिहिण्याचे काम पुष्कळांनी हाती घेतले आहे, ²प्रारंभापासून जे प्रत्यक्ष पाहणारे होते व वचनाचे सेवक होते, त्यांनी हे वृत्तान्त जसे आपल्याला सोपवले, तसेच; ³म्हणून हे थोर थियफिला, मीही प्रारंभापासून सर्व गोष्टींचा बारकाईने शोध घेऊन, त्या तुझ्यासाठी क्रमवार लिहाव्यात असे ठरवले, ⁴यासाठी की, तुला ज्या गोष्टींचे शिक्षण मिळाले आहे, त्यांची निश्चितता तुला कळावी.

पिता जखऱ्याला पुत्राचे अभिवचन देतो

⁵यहूदीयाचा राजा हेरोद याच्या दिवसांत, अबीयाच्या याजकवर्गातील जखऱ्या नावाचा एक याजक होता. त्याची पत्नी अलीशिबा ही अहरोनाच्या वंशातील होती. ^a a v5 याजक चोवीस वर्गांत विभागलेले होते व ते आळीपाळीने मंदिरात सेवा करत असत; अबीयाचा वर्ग आठवा होता. ⁶ती दोघेही आमच्या पित्यासमोर नीतिमान होती, आणि त्याच्या सर्व आज्ञा व नियम पाळून निर्दोषपणे चालत असत. ⁷पण त्यांना मूल नव्हते, कारण अलीशिबा वांझ होती, आणि दोघेही फार वृद्ध झाली होती.

⁸मग असे झाले की, त्याच्या वर्गाची सेवा-पाळी आली असता तो आमच्या पित्यासमोर याजकाचे काम करत होता, ⁹तेव्हा याजकांच्या रीतीप्रमाणे चिठ्ठ्या टाकल्या असता, पित्याच्या पवित्रस्थानात जाऊन धूप जाळण्यासाठी त्याची निवड झाली. ¹⁰आणि धूप जाळण्याच्या वेळी सर्व लोकसमुदाय बाहेर प्रार्थना करत होता. ^b b v10 दररोज सकाळी व संध्याकाळी पवित्रस्थानाच्या आत धूप अर्पण केला जाई, आणि त्या वेळी लोक बाहेर जमून प्रार्थना करत असत.

¹¹तेव्हा आमच्या पित्याचा एक दूत धूपवेदीच्या उजव्या बाजूला उभा असलेला त्याला दिसला. ¹²त्याला पाहून जखऱ्या घाबरून गेला, आणि त्याच्यावर भीती दाटली. ¹³दूत त्याला म्हणाला, “जखऱ्या, भिऊ नकोस; तुझी प्रार्थना ऐकली गेली आहे. तुझी पत्नी अलीशिबा तुला पुत्र प्रसवेल; त्याचे नाव योहान ठेव. ¹⁴तुला आनंद व हर्ष होईल, आणि त्याच्या जन्मामुळे पुष्कळ जण आनंद करतील. ¹⁵कारण तो आमच्या पित्यासमोर थोर होईल; त्याने द्राक्षारस किंवा मद्य कधीही पिऊ नये, आणि तो आपल्या आईच्या उदरातच पवित्र आत्म्याने भरून जाईल. ¹⁶आणि तो इस्राएलाच्या संतानांपैकी पुष्कळांना त्यांच्या पित्याकडे परत वळवील. ¹⁷तो एलीयाच्या आत्म्याने व सामर्थ्याने आमच्या पित्यापुढे चालेल; तो पित्यांची अंतःकरणे त्यांच्या मुलांकडे वळवील, आणि आज्ञा न मानणाऱ्यांना नीतिमानांच्या ज्ञानाकडे वळवील, यासाठी की आमच्या पित्यासाठी सिद्ध केलेले लोक तयार व्हावेत.”

¹⁸जखऱ्या दूताला म्हणाला, “हे मला कशावरून कळेल? कारण मी वृद्ध आहे, आणि माझी पत्नीही बरीच वयात आली आहे.”

¹⁹दूताने त्याला उत्तर दिले, “मी गब्रीएल आहे, जो आमच्या पित्याच्या समक्ष उभा राहतो; तुझ्याशी बोलण्यासाठी व तुला ही सुवार्ता सांगण्यासाठी मला पाठवले आहे. ²⁰आता पाहा, या गोष्टी ज्या दिवशी घडतील त्या दिवसापर्यंत तू मुका राहशील, बोलू शकणार नाहीस; कारण माझी वचने, जी आपल्या वेळेवर खरी होतील, त्यांवर तू विश्वास ठेवला नाहीस.”

²¹इकडे लोक जखऱ्याची वाट पाहत होते, आणि तो पवित्रस्थानात इतका वेळ का राहिला याचे त्यांना नवल वाटत होते. ²²जेव्हा तो बाहेर आला, तेव्हा त्याला त्यांच्याशी बोलता येईना; तेव्हा त्याला पवित्रस्थानात दृष्टान्त झाला आहे हे त्यांनी ओळखले. तो त्यांना खुणा करत राहिला आणि मुकाच राहिला. ²³मग त्याच्या सेवेचे दिवस संपले, तेव्हा तो आपल्या घरी गेला. ²⁴या दिवसांनंतर त्याची पत्नी अलीशिबा गरोदर राहिली, आणि पाच महिने ती स्वतःला लपवून राहिली; ती म्हणाली, ²⁵“ज्या दिवसांत आमच्या पित्याने माझ्याकडे कृपादृष्टीने पाहिले, त्या दिवसांत लोकांमध्ये असलेला माझा अपमान दूर करण्यासाठी त्याने माझ्यासाठी असे केले.”

पिता गब्रीएलाला मरीयेकडे पाठवतो

²⁶सहाव्या महिन्यात आमच्या पित्याने गब्रीएल दूताला गालीलातील नासरेथ नावाच्या गावी पाठवले, ²⁷दावीदाच्या घराण्यातील योसेफ नावाच्या मनुष्याशी वाग्दत्त झालेल्या एका कुमारीकडे; त्या कुमारीचे नाव मरीया होते. ²⁸तो तिच्याकडे येऊन म्हणाला, “कृपा पावलेली स्त्रिये, तुझे कल्याण असो! आमचा पिता तुझ्याबरोबर आहे.”

²⁹पण त्याच्या शब्दांनी ती फार घाबरून गेली, आणि हे अभिवादन कोणत्या प्रकारचे असावे याचे तिला नवल वाटले. ³⁰दूत तिला म्हणाला, “मरीये, भिऊ नकोस; कारण तुझ्यावर आमच्या पित्याची कृपा झाली आहे. ³¹पाहा, तू गरोदर होशील व पुत्र प्रसवशील, आणि त्याचे नाव येशू ठेवशील. ³²तो थोर होईल व त्याला परात्पराचा पुत्र म्हणतील; आणि आमचा पिता त्याला त्याचा पिता दावीद याचे राजासन देईल, ³³आणि तो याकोबाच्या घराण्यावर सर्वकाळ राज्य करील; त्याच्या राज्याचा कधीही अंत होणार नाही.”

³⁴तेव्हा मरीया दूताला म्हणाली, “मी तर कुमारी आहे; मग हे कसे होईल?”

³⁵दूताने तिला उत्तर दिले, “पवित्र आत्मा तुझ्यावर येईल, आणि परात्पराचे सामर्थ्य तुझ्यावर छाया करील; म्हणून जो पवित्र बालक जन्मेल त्याला आमच्या पित्याचा पुत्र म्हणतील. ³⁶पाहा, तुझी नातलग अलीशिबा हिनेही तिच्या वृद्धापकाळात पुत्र गर्भात धारण केला आहे; जिला वांझ म्हणत, तिचा हा सहावा महिना आहे. ³⁷कारण आमच्या पित्याला कोणतीही गोष्ट अशक्य नाही.”

³⁸मरीया म्हणाली, “मी आमच्या पित्याची दासी आहे; तू म्हटल्याप्रमाणे मला होवो.” मग दूत तिच्यापासून निघून गेला.

मरीया अलीशिबेला भेटायला जाते

³⁹त्या दिवसांत मरीया उठून यहूदाच्या डोंगराळ प्रदेशातील एका गावी घाईने गेली, ⁴⁰आणि तिने जखऱ्याच्या घरात जाऊन अलीशिबेला अभिवादन केले. ⁴¹मरीयेचे अभिवादन अलीशिबेने ऐकताच, तिच्या उदरातील बालक उड्या मारू लागले, आणि अलीशिबा पवित्र आत्म्याने भरून गेली. ⁴²ती मोठ्याने ओरडून म्हणाली, “स्त्रियांमध्ये तू धन्य आहेस, आणि तुझ्या उदराचे फळ धन्य आहे! ⁴³आणि माझ्या प्रभूची आई माझ्याकडे यावी, हे भाग्य मला कोठून? ⁴⁴कारण पाहा, तुझ्या अभिवादनाचा आवाज माझ्या कानी पडताच, माझ्या उदरातील बालकाने आनंदाने उड्या मारल्या. ⁴⁵आणि जिने विश्वास ठेवला ती धन्य आहे; कारण आमच्या पित्याने तिला सांगितलेल्या गोष्टी पूर्ण होतील.”

मरीयेचे स्तुतिगीत

⁴⁶तेव्हा मरीया म्हणाली, “माझा जीव आमच्या पित्याचा महिमा गातो, ⁴⁷आणि माझा आत्मा आमच्या पित्यामध्ये, माझ्या तारणाऱ्यामध्ये, आनंद करतो; ⁴⁸कारण त्याने आपल्या दासीच्या दीन स्थितीकडे पाहिले आहे. पाहा, आतापासून सर्व पिढ्या मला धन्य म्हणतील; ⁴⁹कारण समर्थाने माझ्यासाठी महान कृत्ये केली आहेत, आणि त्याचे नाव पवित्र आहे. ⁵⁰आणि जे त्याचे भय बाळगतात त्यांच्यावर पिढ्यानपिढ्या त्याची दया राहते. ⁵¹त्याने आपल्या भुजेने पराक्रम केला आहे; त्यांच्या अंतःकरणातील कल्पनांसह गर्विष्ठांना त्याने पांगवले आहे; ⁵²त्याने बलवानांना त्यांच्या राजासनांवरून खाली आणले आहे, आणि दीनांना उच्च केले आहे; ⁵³त्याने भुकेल्यांना उत्तम पदार्थांनी तृप्त केले आहे, आणि धनवानांना रिकाम्या हाती परत पाठवले आहे. ⁵⁴त्याने आपला सेवक इस्राएल याला साहाय्य केले आहे, आपल्या दयेची आठवण ठेवून, ⁵⁵जसे त्याने आमच्या पूर्वजांना सांगितले होते, अब्राहामाला व त्याच्या संततीला सर्वकाळपर्यंत.”

⁵⁶मरीया सुमारे तीन महिने तिच्याजवळ राहिली, मग आपल्या घरी परत गेली.

योहानाचा जन्म

⁵⁷अलीशिबेची प्रसूतीची वेळ आली, तेव्हा तिने पुत्राला जन्म दिला. ⁵⁸आमच्या पित्याने तिच्यावर मोठी दया केली आहे, हे तिच्या शेजाऱ्यांनी व नातलगांनी ऐकले, आणि ते तिच्याबरोबर आनंद करू लागले. ⁵⁹आठव्या दिवशी ते बालकाची सुंता करण्यास आले, आणि त्याच्या पित्याच्या नावावरून त्याचे नाव जखऱ्या ठेवणार होते, ⁶⁰पण त्याच्या आईने उत्तर दिले, “नाही; त्याचे नाव योहान ठेवले जाईल.”

⁶¹ते तिला म्हणाले, “तुझ्या नातलगांपैकी कोणाचेही नाव असे नाही.” ⁶²मग बालकाचे नाव काय ठेवावे अशी जखऱ्याची इच्छा आहे, हे विचारण्यासाठी त्यांनी त्याच्या पित्याला खुणा केल्या.

⁶³त्याने लिहिण्याची पाटी मागवली आणि लिहिले, “त्याचे नाव योहान आहे.” तेव्हा सर्वांना आश्चर्य वाटले. ⁶⁴आणि तत्क्षणी त्याचे तोंड उघडले व त्याची जीभ मोकळी झाली, आणि तो बोलू लागला व आमच्या पित्याचा धन्यवाद करू लागला. ⁶⁵त्यांच्या सर्व शेजाऱ्यांवर भीती पडली, आणि या सर्व गोष्टींची यहूदीयाच्या संपूर्ण डोंगराळ प्रदेशात चर्चा होऊ लागली. ⁶⁶आणि ज्यांनी ऐकले त्या सर्वांनी या गोष्टी आपल्या अंतःकरणात ठेवल्या; ते म्हणाले, “हे बालक तरी काय होईल?” कारण आमच्या पित्याचा हात त्याच्यावर होता.

जखऱ्या भविष्यवाणी करतो

⁶⁷त्याचा पिता जखऱ्या पवित्र आत्म्याने भरून गेला व भविष्यवाणी करून म्हणाला, ⁶⁸“इस्राएलाचा आमचा पिता धन्यवादित असो, कारण त्याने आपल्या लोकांची भेट घेऊन त्यांना सोडवले आहे, ⁶⁹आणि त्याने आपला सेवक दावीद याच्या घराण्यात आमच्यासाठी एक समर्थ तारणारा उभा केला आहे, ⁷⁰जसे त्याने प्राचीन काळी आपल्या पवित्र संदेष्ट्यांच्या मुखाने सांगितले होते, ⁷¹की आपल्या शत्रूंपासून व आपला द्वेष करणाऱ्या सर्वांच्या हातून आपले तारण व्हावे; ⁷²आमच्या पूर्वजांना वचन दिलेली दया दाखवावी आणि आपला पवित्र करार आठवावा, ⁷³आमचा पूर्वज अब्राहाम याच्याशी केलेली शपथ आठवावी, यासाठी की आपल्याला हे द्यावे, ⁷⁴की आपल्या शत्रूंच्या हातून सोडवले जाऊन, आपण निर्भयपणे त्याची सेवा करावी, ⁷⁵आपल्या सर्व दिवसांत त्याच्यासमोर पवित्रतेने व नीतिमत्तेने. ⁷⁶आणि हे बाळा, तुला परात्पराचा संदेष्टा म्हणतील; कारण त्याचे मार्ग सिद्ध करण्यासाठी तू प्रभूपुढे चालशील, ⁷⁷त्यांच्या पापांच्या क्षमेद्वारे त्याच्या लोकांना तारणाचे ज्ञान द्यावे, ⁷⁸आमच्या पित्याच्या कोमल कळवळ्यामुळे, ज्यायोगे वरून येणारा अरुणोदय आपली भेट घेईल, ^c c v78 ‘वरून येणारा अरुणोदय’ हे येशूचे एक नाव आहे — अंधारात असलेल्यांना आमचा पिता पाठवतो तो उगवणारा प्रकाश, जो आपल्याला घराकडे मार्ग दाखवतो. ⁷⁹अंधारात व मृत्यूच्या छायेत बसलेल्यांना प्रकाश द्यावा, आणि आपली पावले शांतीच्या मार्गात नेण्यासाठी.”

⁸⁰ते बालक वाढत गेले व आत्म्यात बलवान झाले; आणि इस्राएलासमोर प्रकट होण्याच्या दिवसापर्यंत ते अरण्यात राहिले.