Nagtudlo si Jesus sa Bukid
Nagpungko si Jesus sa isa ka bukid kag ginsiling niya nga bulahan ang mga nagapangamúyo, ang mga mahinuklugon kag ang mga ginasakit, dayon ginpadalum niya ang mga sugo: halin sa pagpatay padulong sa kaakig, halin sa pagpanginlabot padulong sa pagtulok, halin sa panumpa padulong sa matuod nga paghambal. Ang paghigugma sa mga kaaway amo ang nagapahanda sang mga anak nga nagakahawig sa ila Amay.
5 1Sang makita ni Jesus ang mga kadam-an, nagtaklad sia sa bukid; kag sang nakapungko na sia, nagpalapit sa iya ang iya mga gintuton-an. 2Kag ginbuka niya ang iya baba kag nagsugod sia sa pagtudlo sa ila, nga nagasiling: a a v2 Sa bug-os nga Wali sa Bukid, ginadala ni Jesus ang iya mga sumulunod sa amo man nga kasuod sa Amay nga ginakilala niya mismo, kag sing liwat-liwat nagahambal sia tuhoy sa “inyo Amay nga yara sa langit.”
3“Bulahan ang mga imol sa espiritu, kay ila ang ginharian sang aton Amay. 4Bulahan ang mga nagapangasubo, kay pagalipayon sila. 5Bulahan ang mga mainayuhon, kay panublion nila ang duta. 6Bulahan ang mga nagagutom kag nagauhaw sa pagkamatarung, kay pagabusugon sila. 7Bulahan ang mga maloloy-on, kay kaloy-an sila. 8Bulahan ang mga putli sing tagipusuon, kay makita nila ang aton Amay. 9Bulahan ang mga manugpakighusay, kay pagatawgon sila nga mga anak sang aton Amay. 10Bulahan ang mga ginahingabot tungud sa pagkamatarung, kay ila ang ginharian sang aton Amay.
11“Bulahan kamo kon pakahuyan kamo kag hingabuton sang mga tawo, kag magbutig sila sing tanan nga sahi sang malain batok sa inyo tungud sa akon. 12Magkalipay kamo kag magkasadya, kay daku ang inyo balus sa langit; kay amo man sini ang paghingabot nila sa mga manalagna nga nahauna sa inyo.
Kamo ang Asin kag ang Kapawa
13“Kamo ang asin sang duta. Apang kon madula ang lasa sang asin, paano pa ini maasinan liwat? Wala na ini sing pulus sa bisan ano, kondi ihaboy sa gwa kag tamakan sang mga tawo.
14“Kamo ang kapawa sang kalibutan. Ang banwa nga natukod sa ibabaw sang bukid indi matago. 15Wala sing tawo nga nagasindi sing suga kag nagabutang sini sa idalum sang takus, kondi ginabutang niya ini sa tungtungan agud magpasanag sa tanan nga yara sa balay. 16Sa amo man nga paagi, pasanaga ang inyo kapawa sa atubangan sang mga tawo, agud makita nila ang inyo maayong mga binuhatan kag himayaon nila ang inyo Amay nga yara sa langit.
Ginatuman sang Anak ang Kasuguan
17“Dili kamo magdumdum nga nagkari ako sa pagwagwag sang Kasuguan ukon sang mga Manalagna—wala ako magkari sa pagwagwag sa ila, kondi sa pagtuman sa ila. 18Kay sa pagkamatuud nagasiling ako sa inyo: tubtub nga magtaliwan ang langit kag ang duta, wala sing isa ka letra, wala sing isa ka kudlit, nga magataliwan sa Kasuguan tubtub nga matuman ang tanan. 19Busa bisan sin-o nga magalapas sang isa sining labing diutay nga mga sugo kag magatudlo sa iban sing amo man, pagatawgon nga labing diutay sa ginharian sang aton Amay; apang bisan sin-o nga magatuman kag magatudlo sini, pagatawgon nga daku sa ginharian sang aton Amay. 20Kay nagasiling ako sa inyo, kon ang inyo pagkamatarung indi maglabaw sa pagkamatarung sang mga escriba kag mga Fariseo, indi gid kamo makasulod sa ginharian sang aton Amay.
Makighusay Anay sa Imo Utod
21“Nabatian ninyo nga ginsiling sa mga katigulangan, ‘Dili ka magpatay; bisan sin-o nga magapatay may sabat sa paghukom.’ 22Apang nagasiling ako sa inyo: bisan sin-o nga nagaakig sa iya utod may sabat sa paghukom. Bisan sin-o nga nagapakahuy sa iya utod may sabat sa konseho, kag bisan sin-o nga nagasiling, ‘Buang ka!’ may sabat sa kalayo sang impierno.
23“Busa kon ginahalad mo ang imo dulot sa halaran kag madumdoman mo didto nga may batok ang imo utod sa imo, 24biyai ang imo dulot didto sa atubangan sang halaran, lakat kag makighusay anay sa imo utod, dayon magbalik ka kag ihalad ang imo dulot. 25Makighusay ka sing madasig sa imo manugsumbong, samtang yara ka pa sa dalan upod sa iya, kay basi itugyan ka niya sa hukom, kag ang hukom sa opisyal, kag ibutang ka sa bilangguan. 26Sa pagkamatuud nagasiling ako sa imo, indi ka gid makagwa didto tubtub nga mabayaran mo ang katapusan nga sentimo.
Ang Kaputli Nagasugod sa Tagipusuon
27“Nabatian ninyo nga ginsiling, ‘Dili ka magpanghayan.’ 28Apang nagasiling ako sa inyo: ang tagsatagsa nga nagatulok sa babayi nga may kahigal nakapanghayan na sa iya sa iya tagipusuon. 29Kon ang imo tuo nga mata nagapukan sa imo, lugita ini kag ihaboy—mas maayo pa nga madula sa imo ang isa ka bahin sang imo lawas sang sa itagbong sa impierno ang imo bug-os nga lawas. 30Kon ang imo tuo nga kamot nagapakasala sa imo, utda ini kag ihaboy. Mas maayo pa nga madula sa imo ang isa ka bahin sang imo lawas sang sa makadto sa impierno ang imo bug-os nga lawas.
31“Ginsiling man, ‘Bisan sin-o nga magabulag sa iya asawa kinahanglan magahatag sa iya sing kasulatan sang pagbulagay.’ 32Nagasiling ako sa inyo: bisan sin-o nga magabulag sa iya asawa, luwas lamang tungud sa sala nga makihilawason, nagahimo sa iya nga biktima sang panghayan; kag bisan sin-o nga magapangasawa sa babayi nga ginbulagan nagapanghayan.
Kabay nga ang Inyo Huo Huo Gid
33“Liwat, nabatian ninyo nga ginsiling sa mga katigulangan: ‘Dili mo paglapason ang imo panumpa—tumana ini sa aton Amay.’ 34Apang nagasiling ako sa inyo, dili kamo magpanumpa sing bisan ano: bisan sa langit, kay amo ini ang trono sang aton Amay, 35bisan sa duta, kay amo ini ang tungtungan sang iya mga tiil, bisan sa Jerusalem, kay amo ini ang siudad sang daku nga Hari. 36Kag dili ka magpanumpa sa imo ulo, kay indi ka makahimo nga maputi ukon maitum ang bisan isa lang ka buhok. 37Kabay nga ang inyo ‘Huo’ amo ang ‘Huo,’ kag ang inyo ‘Indi,’ ‘Indi’; ang bisan ano nga labaw pa sini nagahalin sa malaut.
Labaw pa sa Mata tungud sa Mata
38“Nabatian ninyo nga ginsiling, ‘Mata tungud sa mata kag ngipon tungud sa ngipon.’ 39Apang nagasiling ako sa inyo: dili kamo magbato sa malaut nga tawo. Kon may magtampa sa imo tuo nga pisngi, iatubang man sa iya ang pihak nga pisngi. 40Kon may luyag magsumbong sa imo sa hukmanan kag magkuha sang imo bayo, ihatag man sa iya ang imo kunop. 41Kag kon may magpilit sa imo sa paglakat sing isa ka milya, upod ka sa iya sing duha. 42Hatagi ang bisan sin-o nga nagapangayo sa imo, kag dili mo pagtalikdan ang bisan sin-o nga luyag magpanghulam sa imo.
Higugmaa ang Inyo mga Kaaway Subong sang Ginahimo Niya
43“Nabatian ninyo nga ginsiling, ‘Higugmaon mo ang imo isigkatawo kag kaugtan mo ang imo kaaway.’ 44Apang nagasiling ako sa inyo, higugmaa ninyo ang inyo mga kaaway kag ipangamuyo ninyo ang mga nagahingabot sa inyo, 45agud mangin mga anak kamo sang inyo Amay nga yara sa langit, kay ginapabutlak niya ang iya adlaw sa malain kag sa maayo kag ginapaulanan niya ang matarung kag ang dimatarung. 46Kon higugmaon ninyo ang mga nagahigugma sa inyo, ano nga balus ang inyo makuha? Indi bala nga bisan ang mga manugsukot sang buhis nagahimo man sing amo? 47Kon ang inyo mga utod lamang ang inyo ginatamyaw, ano pa ang inyo ginahimo nga labaw sa iban? Indi bala nga bisan ang mga Gentil nagahimo man sina? 48Busa mangin himpit kamo, subong nga ang inyo Amay nga langitnon himpit.”