Qanûnên Ku Li Ber Wan Hatin Danîn
Rêbazên ku peymanê dixin jiyana rojane: xulamekî Îbranî di sala heftan de azad, an ji bo evînê dimîne; xwarin, kinc û mafên keçekê têne parastin; jiyan ji bo jiyanê; gayê boçker ê ku xweyê wî hatiye hişyarkirin berpirsiyar e. Heta çavê an diranê koleyekî ê winda jî azadiyê dikire.
Bavê me di ayetan de dipeyive 1–36
21 1“Niha rêbazên ku tê li ber wan deynî ev in:
2“Gava tu xulamekî Îbranî bikirî, wê şeş salan xulamiyê bike. Sala heftan wê azad derkeve û tiştekî nede.
3“Heke ew bi tenê hatibe, wê bi tenê derkeve. Heke zewicî be, wê jina wî jî bi wî re derkeve. 4Heke xweyê wî jinekê bide wî û jin ji wî re kur an keçan bîne, wê jin û zarokên wê yên xweyê wê bin û ew wê bi tenê derkeve. 5Lê heke xulam bi eşkereyî bêje: ‘Ez ji xweyê xwe, ji jina xwe û ji zarokên xwe hez dikim. Ez azad dernakevim,’ 6wê gavê xweyê wî wî bîne ber Bavê me, paşê bîne ber derî an jî kêleka dergehê û bi dirêşekî guhê wî qul bike. Wê tevahiya jiyana xwe xulamiya wî bike. a a v6 Guhê xulam li kêleka dergehê dihat qulkirin, wekî nîşaneke herdemî û eşkere ya hilbijartina wî ya azad, ku tevahiya jiyana xwe bibe endamê mala axayê xwe.
7“Gava mirovek keça xwe wekî cariye bifiroşe, nabe ku ew wekî xulamên mêr azad derkeve. 8Heke ew li ber çavên xweyê xwe yê ku ew ji xwe re hilbijartibû xweş neyê, divê xweyî bihêle ku ew bi berdêlê bê azadkirin. Mafê wî tuneye ku wê bifiroşe miletekî biyanî, çimkî wî nedilsozî li wê kiriye. 9Heke ew wê ji kurê xwe re kifş bike, divê ew wekî keçekê bi wê re tevbigere. 10Heke ew jineke din bîne, divê xwarin, kinc û mafên wê yên zewacê kêm neke. 11Heke ew van her sê tiştan ji wê re pêk neyîne, wê ew azad derkeve, bêyî ku pere bide.
Can di ber Canî de
12“Kesê ku li mirovekî bixe û ew bimire, divê bê kuştin. 13Lê heke wî kemîn li pêşiya wî nedanî û min hişt ku ev yek bibe, ezê cihekî ji te re kifş bikim ku ew bireve wê derê. 14Lê heke mirovek li dijî cîranê xwe pîlan çêke ku bi bêbextî wî bikuje, wî ji ber gorîgeha min bibe ku bimire.
15“Kesê ku li bavê xwe an diya xwe bixe, divê bê kuştin.
16“Kesê ku mirovekî birevîne û bifiroşe, an jî ew mirov hê li ba wî bê dîtin, divê bê kuştin.
17“Kesê ku naletê li bavê xwe an diya xwe bîne, divê bê kuştin.
18“Gava mirov bi hev re pev biçin û yek ji wan bi kevir an bi destê xwe li yê din bixe û ew mirov nemire, lê bikeve nav nivînan, 19wê gavê heke ew rabe û bi gopalê xwe derkeve derve, kesê ku lê xistibû wê bêceza bimîne. Tenê divê ew berdêla dema wî ya winda bide û heta ku ew bi tevahî baş bibe, wî xweyî bike.
20“Gava mirovek bi darê li xulam an cariyeya xwe bixe û xulam bimire, divê tola wî bê standin. 21Lê heke ew rojek an du rojan sax bimîne, tol nayê standin, çimkî xulam milkê wî ye.
22“Gava mirov şer bikin û li jineke ducanî bixin û zarokê wê çêbe, lê ji vê pêve zirar tunebe, divê ji sûcdar ew cerîmeya ku mêrê jinikê dixwaze bê standin û ew li gorî biryara dadweran bide. 23Lê heke ji vê pêve zirar hebe, wê gavê divê tu can di ber canî de bidî, 24çav di ber çêv de, diran di ber dirên de, dest di ber destî de, pê di ber pê de, b b v24 Vê qanûnê sînorek ji tolhildanê re danî — ne ji zirara ku hatiye kirin zêdetir. Paşê Îsa ew veguherand û şagirtên xwe hîn kirin ku tola xwe hilnedin, lê bi hezkirinê bi ser xerabiyê bikevin (Metta 5:38-39). 25şewitandin di şûna şewitandinê de, birîn di şûna birînê de, şînbûn di şûna şînbûnê de.
26“Heke mirovek li çavê xulam an cariyeya xwe bixe û çavê wî kor bike, divê ew xulam di ber çav de azad bike. 27Heke ew diranê xulam an cariyeya xwe bixe, divê ew wan di ber diran de azad berde.
28“Heke gayek mêrekî an jinekê bi qiloçan bikuje, divê ew ga bidin ber keviran û kes goştê wî nexwe; lê xwediyê gê bêsûc e. 29Lê heke ga berê jî bi qiloçan li mirovan dixist û xwediyê wî hatibû hişyarkirin, lê wî ew di axurê de negirtibû û ew mêrekî an jinekê bikuje, wê ga bê kevirkirin û xwediyê wî jî bê kuştin. 30Heke berdêl jê bê xwestin, divê ew ji bo ku canê xwe biparêze, çi jê bê xwestin bide. 31Çi ga li kurekî bixe, çi li keçekê, heman rêbaz derbas dibe. 32Heke ga li xulamekî an cariyeyekê bixe, wê xweyî ji xweyê wan re bi qasî duwanzdeh ons zîv bide û ga bê kevirkirin.
33“Heke mirovek çalekê veke an çêke û devê wê negire û ga an kerek bikeve nav wê, 34divê xwediyê çalê zirarê bide û pere bide xwediyê heywên. Wê heywanê mirî jî yê wî be.
35“Gava gayê mirovekî li gayê yekî din bixe û ew bimire, wê gayê sax bifiroşin, bihayê wî parve bikin û heywanê mirî jî parve bikin. 36Lê heke dihat zanîn ku ga berê jî bi qiloçan li hev dixist û xwediyê wî ew negirtibû, divê ew di ber gê de gayekî bide û heywanê mirî wê yê wî be.”