उपदेशक 10

10 ¹मेलेल्या माश्या अत्तर करणाऱ्याच्या तेलाला दुर्गंधी आणतात व ते नासवतात; त्याचप्रमाणे थोडासा मूर्खपणा ज्ञान व सन्मान यांहून अधिक वजनदार ठरतो. ²ज्ञानी माणसाचे हृदय त्याच्या उजवीकडे कलते, पण मूर्खाचे हृदय त्याच्या डावीकडे कलते. ³मूर्ख वाटेने चालत असतानाही त्याला समज नसते, आणि तो प्रत्येकाला दाखवून देतो की तो मूर्ख आहे. ⁴अधिकाऱ्याचा राग तुझ्यावर उफाळून आला, तरी तू आपली जागा सोडू नकोस, कारण शांतपणा मोठमोठे अपराध शमवतो.

⁵सूर्याखाली मी एक अरिष्ट पाहिले आहे, अधिकाऱ्याकडून होणाऱ्या चुकीसारखे ते आहे: ⁶मूर्खपणा पुष्कळ उच्च स्थानी बसवला जातो, तर श्रीमंत खालच्या जागी बसतात. ⁷मी दास घोड्यांवर स्वार झालेले पाहिले आहेत, आणि सरदार दासांप्रमाणे पायी चालताना पाहिले आहेत. ⁸जो खड्डा खणतो तो त्यात पडेल, आणि जो भिंत फोडतो त्याला साप चावेल. ⁹जो दगड फोडतो त्याला ते इजा करतील, आणि जो लाकडे चिरतो त्याला त्यांपासून धोका असतो. ¹⁰कुऱ्हाड बोथट असेल व तिची धार लावलेली नसेल, तर अधिक जोर लावावा लागतो; पण ज्ञान यश देते.

¹¹मंत्र म्हणण्याआधीच साप चावला, तर मांत्रिकाला काहीच लाभ होत नाही. ¹²ज्ञानी माणसाचे शब्द त्याला कृपा मिळवून देतात, पण मूर्खाचे ओठ त्यालाच गिळून टाकतात. ¹³त्याच्या बोलण्याची सुरुवात मूर्खपणाची असते, आणि त्याच्या बोलण्याचा शेवट दुष्ट वेडेपणाचा असतो. ¹⁴तरीही मूर्ख बोलतच राहतो. पुढे काय होणार हे कोणालाच ठाऊक नसते, आणि त्याच्यानंतर काय घडेल हे कोण कोणाला सांगू शकेल?

¹⁵मूर्ख आपल्या कष्टाने स्वतःला दमवून घेतात, कारण त्यांना नगराकडे जाण्याची वाटदेखील ठाऊक नसते. ¹⁶हे देशा, तुझा राजा लहान बालक असेल आणि तुझे सरदार सकाळीच मेजवानी झोडत असतील, तर तुझा धिक्कार असो. ¹⁷हे देशा, तुझा राजा कुलीनांचा पुत्र असेल आणि तुझे सरदार योग्य वेळी— बलप्राप्तीसाठी, दारूड्येपणासाठी नव्हे— मेजवानी करत असतील, तर तू धन्य आहेस. ¹⁸आळसामुळे तुळया खचतात, आणि हात निवांत राहिल्याने घर गळू लागते. ¹⁹भाकर हास्यासाठी बनवली जाते, आणि द्राक्षारस जीवन आनंदित करतो, आणि पैसा प्रत्येक गोष्टीचे उत्तर देतो. ²⁰राजाला तू आपल्या मनातसुद्धा शाप देऊ नकोस, आणि श्रीमंताला तू आपल्या शयनगृहातसुद्धा शाप देऊ नकोस, कारण आकाशातील पक्षी तुझे शब्द वाहून नेईल, आणि पंख असलेला प्राणी तू जे बोलतोस ते कळवील.