उत्पत्ति 47

47 ¹योसेफ जाऊन फारोला म्हणाला, “माझा पिता व माझे भाऊ, त्यांचे कळप, गुरेढोरे व त्यांचे सर्वकाही घेऊन कनान देशातून आले आहेत. ते आता गोशेन प्रांतात आहेत.” ²मग त्याने आपल्या भावांपैकी पाच जणांना निवडून फारोपुढे उभे केले. ³फारोने योसेफाच्या भावांना विचारले, “तुमचा व्यवसाय काय आहे?” ते फारोला म्हणाले, “आम्ही, तसेच आमचे पूर्वजही, आपले सेवक मेंढपाळ आहोत.”

⁴ते फारोला म्हणाले, “कनान देशात दुष्काळ फार तीव्र असल्यामुळे आपल्या सेवकांच्या कळपांना कुरण उरले नाही; म्हणून या देशात परदेशी म्हणून राहण्यासाठी आम्ही आलो आहोत. तर आता कृपा करून आपल्या सेवकांना गोशेन प्रांतात वस्ती करू द्या.”

⁵फारो योसेफाला म्हणाला, “तुझा पिता व तुझे भाऊ तुझ्याकडे आले आहेत. ⁶मिसर देश तुझ्यापुढे आहे. देशातल्या सर्वोत्तम भागात आपल्या पित्याला व भावांना वस्ती दे—त्यांना गोशेन प्रांतात राहू दे. आणि त्यांच्यामध्ये कोणी कर्तबगार माणसे तुला माहीत असतील, तर त्यांना माझ्या गुराढोरांवर अधिकारी नेम.”

⁷मग योसेफाने आपला पिता याकोब याला आत आणून फारोपुढे उभे केले, आणि याकोबाने फारोला आशीर्वाद दिला. ⁸फारोने याकोबाला विचारले, “तुम्ही किती वर्षे जगला आहात?”

⁹याकोबाने फारोला उत्तर दिले, “माझ्या यात्रेकरूपणाची वर्षे एकशे तीस आहेत. ती थोडी व कष्टमय आहेत, आणि माझ्या पूर्वजांच्या यात्रेकरूपणाच्या वर्षांइतकी झाली नाहीत.” ¹⁰मग याकोबाने फारोला आशीर्वाद दिला आणि तो त्याच्यासमोरून निघून गेला.

¹¹अशा प्रकारे योसेफाने आपला पिता व भाऊ यांना वस्ती दिली, आणि फारोच्या आज्ञेप्रमाणे त्यांना मिसर देशातल्या सर्वोत्तम प्रदेशात, रामसेस भागात, जमीन दिली. ¹²योसेफाने आपला पिता, आपले भाऊ व आपल्या पित्याचे सर्व कुटुंब यांना त्यांच्या मुलाबाळांच्या संख्येप्रमाणे अन्न पुरवले.

दुष्काळ अधिक तीव्र होतो

¹³दुष्काळ फार तीव्र असल्यामुळे सगळ्या देशात अन्नाचा तुटवडा झाला, आणि मिसर देश व कनान देश हे दुष्काळामुळे खंगून गेले. ¹⁴लोक जे धान्य विकत घेत होते, त्याच्या मोबदल्यात मिसर देशात व कनान देशात सापडलेली सगळी चांदी योसेफाने गोळा केली, आणि ती चांदी योसेफाने फारोच्या घरी आणली. ¹⁵मिसर देशातली व कनान देशातली चांदी संपून गेली, तेव्हा सगळे मिसरी लोक योसेफाकडे येऊन म्हणाले, “आम्हांला अन्न द्या! चांदी संपली म्हणून आम्ही आपल्यासमोर का मरावे?”

¹⁶योसेफाने उत्तर दिले, “तुमची गुरेढोरे आणा; तुमची चांदी संपली असेल तर मी तुमच्या गुराढोरांच्या मोबदल्यात तुम्हांला अन्न देईन.” ¹⁷मग त्यांनी आपली गुरेढोरे योसेफाकडे आणली, आणि योसेफाने घोडे, कळप, गुरेढोरे व गाढवे यांच्या मोबदल्यात त्यांना भाकर दिली. त्या वर्षी त्यांच्या सर्व गुराढोरांच्या मोबदल्यात त्याने त्यांना अन्न पुरवले. ¹⁸ते वर्ष संपले, आणि दुसऱ्या वर्षी ते त्याच्याकडे येऊन म्हणाले, “आमची चांदी संपली आहे व गुरेढोरे माझ्या धन्याची झाली आहेत, हे आम्ही आमच्या धन्यापासून लपवू शकत नाही; आमची शरीरे व आमची जमीन याखेरीज माझ्या धन्यासाठी काहीच उरले नाही. ¹⁹आम्ही व आमची जमीन आपल्या डोळ्यांसमोर का मरावी? अन्नाच्या मोबदल्यात आम्हांला व आमच्या जमिनीला विकत घ्या; आम्ही व आमची जमीन फारोची चाकरी करू. आम्ही जगावे, मरू नये आणि जमीन ओसाड होऊ नये म्हणून आम्हांला पेरणीसाठी बी द्या.”

²⁰अशा प्रकारे योसेफाने मिसरातली सगळी जमीन फारोसाठी विकत घेतली, कारण दुष्काळ मिसरी लोकांना असह्य झाल्यामुळे प्रत्येकाने आपले शेत विकले. अशा रीतीने ती जमीन फारोची झाली. ²¹आणि मिसराच्या एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत त्याने लोकांना नगरांत हलवले. ²²फक्त याजकांची जमीन त्याने विकत घेतली नाही, कारण फारो त्यांना ठराविक वाटा देत असे आणि त्यावर त्यांची उपजीविका होत असे; म्हणून त्यांनी आपली जमीन विकली नाही. ²³योसेफ लोकांना म्हणाला, “पाहा, आज मी तुम्हांला व तुमच्या जमिनीला फारोसाठी विकत घेतले आहे. हे बी घ्या—जमीन पेरा. ²⁴पीक आले की, त्याचा पाचवा हिस्सा फारोला द्या; आणि उरलेले चार हिस्से शेतासाठी बी म्हणून व तुमच्यासाठी, तुमच्या घरातल्यांसाठी व तुमच्या मुलाबाळांसाठी अन्न म्हणून ठेवा.”

²⁵ते म्हणाले, “आपण आमचे प्राण वाचवले. माझ्या धन्याच्या दृष्टीत आम्हांला कृपा लाभो, आणि आम्ही फारोचे दास होऊ.” ²⁶अशा प्रकारे योसेफाने मिसरात असा कायदा केला—जो आजपर्यंत लागू आहे—की पाचवा हिस्सा फारोला मिळावा. फक्त याजकांची जमीन तेवढी फारोची झाली नाही.

²⁷इस्राएल मिसर देशात, गोशेन प्रांतात राहिला. तेथे त्यांनी मालमत्ता मिळवली, आणि ते फळफळले व फार वाढले. ²⁸याकोब मिसरात सतरा वर्षे राहिला; त्याचे एकंदर आयुष्य एकशे सत्तेचाळीस वर्षांचे झाले. ²⁹इस्राएलाच्या मरणाची वेळ जवळ आली, तेव्हा त्याने आपला मुलगा योसेफ याला बोलावून म्हटले, “तुझी माझ्यावर कृपादृष्टी असेल, तर कृपा करून तुझा हात माझ्या मांडीखाली ठेव आणि माझ्याशी विश्वासू प्रेम व निष्ठा दाखव. कृपा करून मला मिसरात पुरू नकोस, ^a a v29 एखाद्याच्या मांडीखाली हात ठेवणे ही प्राचीन काळातली गंभीर शपथ घेण्याची रीत होती, जी दिलेले वचन आपल्या वंशजांवरही बंधनकारक करत असे. ³⁰तर मला माझ्या पूर्वजांबरोबर निजू दे. मला मिसरातून बाहेर घेऊन जा आणि त्यांच्या कबरीत मला पुर.” योसेफ म्हणाला, “आपण म्हणता तसे मी करीन.”

³¹याकोब म्हणाला, “माझ्यापुढे शपथ वाहा.” तेव्हा योसेफाने त्याच्यापुढे शपथ वाहिली. मग इस्राएलाने आपल्या बिछान्याच्या उशाशी नमन केले.