मत्तय 5

5 ¹लोकसमुदाय पाहून येशू डोंगरावर गेला; तो बसल्यावर त्याचे शिष्य त्याच्याकडे आले. ²मग त्याने आपले तोंड उघडले आणि त्यांना शिकवू लागला: ^a a v2 डोंगरावरील प्रवचनभर, येशू आपल्या अनुयायांना पित्याशी त्याच जवळिकीत आणतो जी त्याला स्वतःला ठाऊक आहे, पुन्हा पुन्हा “स्वर्गातील तुमचा पिता” असे बोलत.

³“धन्य ते जे आत्म्याने दीन आहेत, कारण आमच्या पित्याचे राज्य त्यांचे आहे. ⁴धन्य ते जे शोक करतात, कारण त्यांचे सांत्वन होईल. ⁵धन्य ते जे सौम्य आहेत, कारण त्यांना पृथ्वीचे वतन मिळेल. ⁶धन्य ते जे नीतिमत्तेसाठी भुकेले व तहानलेले आहेत, कारण ते तृप्त होतील. ⁷धन्य ते जे दयाळू आहेत, कारण त्यांच्यावर दया केली जाईल. ⁸धन्य ते जे अंतःकरणाने शुद्ध आहेत, कारण ते आमच्या पित्याला पाहतील. ⁹धन्य ते जे शांती करणारे आहेत, कारण त्यांना आमच्या पित्याची लेकरे म्हटले जाईल. ¹⁰धन्य ते जे नीतिमत्तेसाठी छळले जातात, कारण आमच्या पित्याचे राज्य त्यांचे आहे.

¹¹“जेव्हा लोक माझ्यामुळे तुमचा अपमान करतात, तुमचा छळ करतात आणि तुमच्याविरुद्ध सर्व प्रकारच्या वाईटाचे खोटे बोलतात, तेव्हा तुम्ही धन्य आहात. ¹²आनंद करा व उल्हास करा, कारण स्वर्गात तुमचे बक्षीस मोठे आहे; कारण तुमच्यापूर्वी झालेल्या संदेष्ट्यांचाही त्यांनी असाच छळ केला.

तुम्ही मीठ आणि प्रकाश आहात

¹³“तुम्ही पृथ्वीचे मीठ आहात. पण जर मिठाची चव गेली, तर ते पुन्हा खारट कसे होईल? मग ते बाहेर फेकून लोकांच्या पायदळी तुडवले जाण्याखेरीज कशाच्याच उपयोगाचे राहत नाही.

¹⁴“तुम्ही जगाचा प्रकाश आहात. डोंगरावर वसलेले नगर लपून राहू शकत नाही. ¹⁵कोणी दिवा लावून तो टोपलीखाली ठेवत नाही, तर दिवठणीवर ठेवतो, म्हणजे तो घरातील सर्वांना प्रकाश देतो. ¹⁶तसेच तुमचा प्रकाश लोकांपुढे प्रकाशू द्या, म्हणजे त्यांनी तुमची सत्कर्मे पाहून स्वर्गातील तुमच्या पित्याचे गौरव करावे.

पुत्र नियमशास्त्र पूर्ण करतो

¹⁷“मी नियमशास्त्र किंवा संदेष्ट्यांचे लेख रद्द करायला आलो असे समजू नका—मी ते रद्द करायला नाही, तर पूर्ण करायला आलो. ¹⁸कारण मी तुम्हांला खरे सांगतो: आकाश व पृथ्वी नाहीशी होईपर्यंत, सर्व काही पूर्ण होईपर्यंत, नियमशास्त्रातून एक अक्षर किंवा एक मात्रादेखील नाहीशी होणार नाही. ¹⁹म्हणून जो कोणी या अगदी लहान आज्ञांपैकी एक मोडतो आणि इतरांनाही तसे शिकवतो, त्याला आमच्या पित्याच्या राज्यात अगदी लहान म्हटले जाईल; पण जो त्या पाळतो व शिकवतो, त्याला आमच्या पित्याच्या राज्यात मोठा म्हटले जाईल. ²⁰कारण मी तुम्हांला सांगतो, नियमशास्त्राचे शिक्षक व परूशी यांच्यापेक्षा तुमची नीतिमत्ता अधिक असल्याशिवाय तुम्ही आमच्या पित्याच्या राज्यात कधीही प्रवेश करणार नाही.

आधी तुमच्या भावाशी समेट करा

²¹“पूर्वीच्या लोकांना असे सांगितले होते हे तुम्ही ऐकले आहे, ‘खून करू नको; जो खून करतो तो न्यायदंडास पात्र होईल.’ ²²पण मी तुम्हांला सांगतो: जो कोणी आपल्या भावावर रागावतो तो न्यायदंडास पात्र होईल. जो आपल्या भावाचा अपमान करतो तो न्यायसभेस पात्र होईल, आणि जो ‘मूर्खा!’ असे म्हणतो तो अग्नीच्या नरकास पात्र होईल.

²³“म्हणून जर तू आपले अर्पण वेदीवर वाहत असताना तुझ्या भावाचे तुझ्याविरुद्ध काही आहे असे तुला तेथे आठवले, ²⁴तर आपले अर्पण तेथेच वेदीपुढे ठेव, आधी जाऊन आपल्या भावाशी समेट कर, मग येऊन आपले अर्पण वाहा. ²⁵तुझ्या फिर्यादीबरोबर वाटेत असतानाच त्याच्याशी लवकर समेट कर, नाहीतर तो तुला न्यायाधीशाच्या हाती देईल, न्यायाधीश अधिकाऱ्याच्या हाती देईल, आणि तुला तुरुंगात टाकले जाईल. ²⁶मी तुला खरे सांगतो, शेवटची दमडी फेडीपर्यंत तू तेथून सुटणारच नाहीस.

शुद्धता हृदयात सुरू होते

²⁷“‘व्यभिचार करू नको’ असे सांगितले होते हे तुम्ही ऐकले आहे. ²⁸पण मी तुम्हांला सांगतो: जो कोणी एखाद्या स्त्रीकडे वासनेने पाहतो त्याने आपल्या अंतःकरणात तिच्याशी व्यभिचार केलाच आहे. ²⁹जर तुझा उजवा डोळा तुला अडखळण करत असेल, तर तो उपटून टाकून दे—तुझे सर्व शरीर नरकात टाकले जाण्यापेक्षा तुझ्या शरीराचा एक अवयव गमावणे बरे. ³⁰जर तुझा उजवा हात तुला पाप करायला लावत असेल, तर तो तोडून टाकून दे. तुझे सर्व शरीर नरकात जाण्यापेक्षा तुझा एक अवयव गमावणे बरे.

³¹“असेही सांगितले होते, ‘जो कोणी आपल्या पत्नीला टाकतो त्याने तिला घटस्फोटाचे पत्र द्यावे.’ ³²पण मी तुम्हांला सांगतो: जो कोणी व्यभिचाराच्या कारणाशिवाय आपल्या पत्नीला टाकतो, तो तिला व्यभिचाराची बळी बनवतो; आणि जो टाकलेल्या स्त्रीशी लग्न करतो तो व्यभिचार करतो.

तुमचा होय म्हणजे होय असू द्या

³³“पुन्हा, पूर्वजांना असे सांगितले होते हे तुम्ही ऐकले आहे: ‘आपली शपथ मोडू नको—ती आमच्या पित्याला पूर्ण करून दे.’ ³⁴पण मी तुम्हांला सांगतो, मुळीच शपथ वाहू नका: स्वर्गाची नको, कारण ते आमच्या पित्याचे सिंहासन आहे, ³⁵पृथ्वीचीही नको, कारण ती त्याच्या पायांचे पादासन आहे, यरुशलेमचीही नको, कारण ते थोर राजाचे नगर आहे. ³⁶आणि आपल्या मस्तकाचीही शपथ वाहू नको, कारण तू एक केसही पांढरा किंवा काळा करू शकत नाहीस. ³⁷तुमचा ‘होय’ तो ‘होय’ आणि ‘नाही’ तो ‘नाही’ असू द्या; याहून अधिक जे काही ते त्या दुष्टापासून येते.

डोळ्याबद्दल डोळा याच्या पलीकडे जा

³⁸“‘डोळ्याबद्दल डोळा आणि दाताबद्दल दात’ असे सांगितले होते हे तुम्ही ऐकले आहे. ³⁹पण मी तुम्हांला सांगतो: दुष्ट माणसाला अडवू नका. जर कोणी तुझ्या उजव्या गालावर चापट मारली, तर त्याच्याकडे दुसराही गाल कर. ⁴⁰जर कोणी तुझ्यावर फिर्याद करून तुझा अंगरखा घेऊ पाहत असेल, तर त्याला तुझा झगाही घेऊ दे. ⁴¹आणि जर कोणी तुला एक मैल जाण्याची सक्ती केली, तर त्याच्याबरोबर दोन मैल जा. ⁴²जो तुझ्याजवळ मागतो त्याला दे, आणि जो तुझ्याकडून उसने घेऊ पाहतो त्याला नकारू नको.

तो करतो तसे तुमच्या शत्रूंवर प्रेम करा

⁴³“‘तू आपल्या शेजाऱ्यावर प्रेम कर आणि आपल्या शत्रूचा द्वेष कर’ असे सांगितले होते हे तुम्ही ऐकले आहे. ⁴⁴पण मी तुम्हांला सांगतो, तुमच्या शत्रूंवर प्रेम करा आणि जे तुमचा छळ करतात त्यांच्यासाठी प्रार्थना करा, ⁴⁵म्हणजे तुम्ही स्वर्गातील तुमच्या पित्याची लेकरे व्हाल, कारण तो वाईटांवर व चांगल्यांवर आपला सूर्य उगवतो आणि नीतिमानांवर व अनीतिमानांवर पाऊस पाडतो. ⁴⁶जे तुमच्यावर प्रेम करतात त्यांच्यावरच तुम्ही प्रेम केले, तर त्यात काय बक्षीस? जकातदारसुद्धा तसेच करत नाहीत का? ⁴⁷आणि जर तुम्ही केवळ आपल्या भावांना सलाम करता, तर तुम्ही इतरांपेक्षा अधिक काय करता? परराष्ट्रीयसुद्धा तसेच करत नाहीत का? ⁴⁸म्हणून, जसा तुमचा स्वर्गीय पिता परिपूर्ण आहे तसे तुम्हीही परिपूर्ण व्हा.”