नीतिसूत्रे 24

24 ¹दुष्ट माणसांचा हेवा करू नकोस, आणि त्यांच्याबरोबर राहण्याची इच्छा धरू नकोस, ²कारण त्यांची अंतःकरणे हिंसेचे कट रचतात, आणि त्यांचे ओठ उपद्रवाच्या गोष्टी बोलतात.

³ज्ञानाने घर बांधले जाते, आणि समजुतीने ते स्थिर केले जाते; ⁴आणि ज्ञानाने त्याच्या खोल्या सर्व मौल्यवान व रम्य संपत्तीने भरल्या जातात.

⁵ज्ञानी माणूस बलाने परिपूर्ण असतो, आणि ज्ञानी माणूस आपले सामर्थ्य वाढवतो, ⁶कारण ज्ञानी मार्गदर्शनाने तू आपले युद्ध चालवू शकतोस, आणि पुष्कळ सल्लागारांच्या द्वारे विजय मिळतो.

⁷मूर्खासाठी ज्ञान फार उंच असते; वेशीजवळ त्याला काही बोलायचे नसते. ⁸जो कोणी वाईट करण्याचे बेत आखतो त्याला कारस्थानी म्हटले जाईल. ⁹मूर्खाचे कारस्थान पाप आहे, आणि निंदक लोकांना तिटकारा आणणारा असतो.

¹⁰संकटाच्या वेळी जर तू खचलास, तर तुझे बळ थोडे आहे. ¹¹मरणाकडे नेल्या जाणाऱ्यांना सोडव, आणि वधाकडे अडखळत जाणाऱ्यांना मागे धर. ¹²जर तू म्हणालास, “पाहा, हे आम्हांला माहीत नव्हते,” तर अंतःकरण तोलणारा त्याला ओळखत नाही काय? तुझ्या जिवावर लक्ष ठेवणारा ते जाणत नाही काय? आणि तो प्रत्येकाला त्याच्या कृत्यांप्रमाणे प्रतिफळ देणार नाही काय?

¹³माझ्या मुला, मध खा, कारण तो चांगला आहे, आणि मधाच्या पोळ्यातील थेंब तुझ्या जिभेला गोड लागतात. ¹⁴हे जाण की, ज्ञानही तुझ्या जिवाला असेच असते; ते जर तुला सापडले, तर भविष्य आहे, आणि तुझी आशा तोडली जाणार नाही.

¹⁵अरे दुष्ट माणसा, नीतिमानाच्या घरावर टपून बसू नकोस; त्याच्या विसाव्याच्या ठिकाणाचा नाश करू नकोस, ¹⁶कारण नीतिमान सात वेळा पडला तरी तो पुन्हा उठतो, पण दुष्ट संकटात अडखळून पडतात.

¹⁷तुझा शत्रू पडला तेव्हा आनंद करू नकोस, आणि तो अडखळला तेव्हा तुझे मन हर्षित होऊ देऊ नकोस, ¹⁸नाहीतर आमचा पिता ते पाहून नाराज होईल, आणि आपला क्रोध त्याच्यावरून वळवील.

¹⁹दुष्कर्म करणाऱ्यांमुळे चिडू नकोस, आणि दुष्टांचा हेवा करू नकोस, ²⁰कारण दुष्ट माणसाला भविष्य नाही; दुष्टांचा दिवा विझवला जाईल.

²¹माझ्या मुला, आमच्या पित्याचे आणि राजाचे भय बाळग, आणि त्यांच्याविरुद्ध बंड करणाऱ्यांशी हातमिळवणी करू नकोस, ²²कारण त्यांचा नाश एकाएकी येईल, आणि ते दोघे आणू शकतील तो विध्वंस कोण जाणतो?

पक्षपात न करता न्याय

²³हीदेखील ज्ञानी लोकांची वचने आहेत: न्यायात पक्षपात दाखवणे चांगले नाही. ²⁴जो अपराध्याला म्हणतो, “तू निर्दोष आहेस,” त्याला लोक शाप देतील आणि राष्ट्रे त्याचा निषेध करतील, ²⁵पण जे अपराध्याला दोषी ठरवतात त्यांचे कल्याण होईल, आणि त्यांच्यावर विपुल आशीर्वाद येईल. ²⁶प्रामाणिक उत्तर हे ओठांवरील चुंबनासारखे असते. ²⁷आपले बाहेरचे काम तयार कर, आपली शेते सज्ज कर, आणि त्यानंतर आपले घर बांध. ²⁸विनाकारण आपल्या शेजाऱ्याविरुद्ध साक्षीदार होऊ नकोस; तू आपल्या ओठांनी फसवणूक करशील काय? ²⁹असे म्हणू नकोस, “त्याने माझ्याशी जसे केले तसे मीही त्याच्याशी करीन; त्याने जे केले त्याचे प्रतिफळ मी त्या माणसाला देईन.” ³⁰मी एका आळशी माणसाच्या शेताजवळून, बुद्धिहीन माणसाच्या द्राक्षमळ्याजवळून गेलो, ³¹आणि पाहा, ते सर्व काट्यांनी वाढलेले होते; जमीन तणांनी झाकली गेली होती, आणि त्याची दगडी भिंत ढासळली होती. ³²मग मी पाहिले आणि मनात घेतले; मी पाहून बोध घेतला. ³³थोडी झोप, थोडी डुलकी, विसाव्यासाठी थोडे हात जोडून बसणे, ³⁴आणि दारिद्र्य दरोडेखोरासारखे तुझ्यावर येईल, आणि टंचाई सशस्त्र माणसासारखी येईल.