Yoşiya Peymanê li Ber Bavê me Nû Dike

Yoşiya peymanê bi dengê bilind dixwîne û paşê li gorî wê tev digere: Aşêra tê şewitandin, jûrên pûtperestiyê têne hilweşandin, Tofet tê gemarkirin, gorîgeha Yerovam dibe toz, Cejneke Derbasbûnê wek ku ji dema dadgeran ve nehatiye dîtin. Tu padîşah wek wî berê xwe neda Bavê me, û hêrsa ji ber Menaşe hê jî dimîne. Neko wî dikuje.

Bavê me di ayetê de dipeyive 27

Beş 23.

Piştre padîşahî peyam şand û hemû rihspiyên Cihûdayê û Orşelîmê li ba wî civîn. Padîşah bi tevahiya Cihûdayê û hemû niştecihên Orşelîmê re — kahîn, pêxember û hemû gel, ji biçûk heta mezin — çû mala Bavê me. Wî li ber guhên wan hemû peyvên Pirtûka Peymanê ya ku di mala Bavê me de hatibû dîtin xwendin. Padîşah li ber stûnê rawesta û li ber Bavê me peymanek çêkir: ku bide pey wî û emrên wî, şahidiyên wî û qanûnên wî bi tevahiya dil û canê xwe bigire, da ku peyvên peymanê yên ku di vê pirtûkê de hatine nivîsîn pêk bîne. Hemû gel jî beşdarî peymanê bûn.

Padîşah emir da Hîlqiyayê serkahîn û kahînên piştî wî yên di rêzê de û bênderzivanan, ku ji perestgeha Bavê me hemû tiştên ku ji bo Beal, Aşêra û tevahiya leşkerê ezmanan hatibûn çêkirin rakin. Wî ew li derveyî Orşelîmê li zeviyên Qîdronê şewitandin û axa wan birin Beytêlê. Wî kahînên pûtperest ên ku padîşahên Cihûdayê danîbûn, da ku li bilindahiyên bajarên Cihûdayê û li dora Orşelîmê bixûr bişewitînin, rakir; û ewên ku ji bo Beal, roj, hîv, kewkeban û tevahiya leşkerê ezmanan bixûr dişewitandin jî rakir. Wî stûna Aşêrayê ji mala Bavê me derxist, bir Geliyê Qîdronê yê li derveyî Orşelîmê, ew şewitand, hûr kir bû toz û toza wê li ser goristanên gelê belengaz belav kir. Wî oda qehbikên nêr ên pûtperestiyê yên di mala Bavê me de, ku jin li wir ji bo Aşêrayê perde çêdikirin, hilweşand. Wî hemû kahîn ji bajarên Cihûdayê anîn û bilindahiyên ku kahînan lê bixûr şewitandibûn, ji Gebayê heta Bêrşebayê, qirêj kir. Wî bilindahiyên li ber deriyan — li ber derketina Deriyê Yêşûayê walîyê bajêr, li milê çepê yê deriyê bajêr — hilweşand. Lê kahînên bilindahiyan nehatin ser gorîgeha Bavê me ya li Orşelîmê, her çend wan di nav kahînên hevalên xwe de nanê bêhevîrtirş dixwar. Wî Tofet, ya di Geliyê Ben-Hînomê de, qirêj kir, da ku tu kes kur an keça xwe di nav êgir re ji bo Molexê derbas neke. Wî hespên ku padîşahên Cihûdayê ji bo rojê veqetandibûn, ên li ber derketina mala Bavê me, li nêzîkî oda Natan-Melexê karbidesta di hewşê de, rakir. Wî erebeyên rojê bi êgir şewitandin. Gorîgehên ku li ser banê oda jorîn a Axazê bûn, ên ku padîşahên Cihûdayê çêkiribûn, û gorîgehên ku Menaşe di du hewşên mala Bavê me de çêkiribûn, padîşah hilweşandin; wî ew li wir perçiqandin û toza wan avêt Geliyê Qîdronê. Padîşah bilindahiyên li rojhilatê Orşelîmê, li başûrê Çiyayê Xerabiyê, ên ku Silêmanê padîşahê Îsraêlê ji bo Aştoretê — pûtê nefretkirî yê Sîdonan — û ji bo Kemoşê — pûtê nefretkirî yê Moabê — û ji bo Mîlkomê — pûtê nefretkirî yê Amonan — ava kiribû, qirêj kir. ^a Wî stûnên pîroz perçiqandin, stûnên Aşêrayê birîn û cihên wan bi hestiyên mirovan tije kirin.

Heta gorîgeha Beytêlê jî — bilindahiya ku Yarobamê kurê Nebatê, yê ku Îsraêl berda gunehê, çêkiribû — ew gorîgeh û bilindahî wî hilweşandin, bilindahî şewitand, hûr kir bû toz û stûna Aşêrayê jî şewitand. Gava Yoşiya zivirî û gorên li ber çiyê dîtin, wî mêr şandin ku hestiyan derxin û li ser gorîgehê bişewitînin, da ku wê qirêj bikin — li gorî peyva Bavê me ku mirovê Xwedê, dema ku van tiştan pêşbînî kiribû, ragihandibû. Wî pirsî: “Ev çi bîrgeh e ku ez dibînim?” Mêrên bajêr gotin: “Gora mirovê Xwedê ye yê ku ji Cihûdayê hat û li dijî gorîgeha Beytêlê ew tiştên ku te kirin ragihand.”

Wî got: “Wê bihêlin. Bila tu kes hestiyên wî neleqîne.” Loma wan hestiyên wî, bi hestiyên pêxemberê ku ji Sameryayê hatibû re, li cihê xwe hiştin. Yoşiya her wiha hemû perestgehên bilindahiyan ên li bajarokên Sameryayê, ku padîşahên Îsraêlê ava kiribûn da ku Bavê me bi xezebê bixeyidînin, rakir; wî ji wan re tişta ku li Beytêlê kiribû kir. Wî hemû kahînên wan bilindahiyan li ser gorîgehan serjê kirin, hestiyên mirovan li ser wan şewitandin û vegeriya Orşelîmê.

Yoşiya Cejna Derbasbûnê Vedigerîne

Piştre padîşah emir da hemû gel: “Ji bo Bavê xwe Cejna Derbasbûnê pîroz bikin, wek ku di vê Pirtûka Peymanê de hatiye nivîsîn.” Ji rojên dadgeran ku Îsraêl pêşenga kiribûn de, û di tevahiya rojên padîşahên Îsraêl û Cihûdayê de, Cejna Derbasbûnê ya bi vî rengî nehatibû girtin. Lê di sala hîjdehan a Padîşah Yoşiya de, ev Cejna Derbasbûnê li Orşelîmê ji bo Bavê me hat girtin.

Yoşiya her wiha giyangiravan, cinvanan, pûtên malê, pûtan û hemû tiştên nefretkirî yên ku li Cihûda û Orşelîmê dihatin dîtin rakir — da ku peyvên şerîetê yên ku di pirtûka Hîlqiyayê kahîn li mala Bavê me dîtibû hatine nivîsîn pêk bîne. Berî Yoşiya û piştî wî tu padîşah weku wî — bi tevahiya dilê xwe, tevahiya canê xwe, tevahiya hêza xwe, li gorî tevahiya şerîeta Mûsa — li Bavê me nezivirî. Lê dîsa jî, Bavê me ji xezeba xwe ya mezin, tûj û şewatdar a li dijî Cihûdayê nezivirî, ji ber hemû tiştên ku Menaşe ji bo xeyidandina wî kiribûn.

Çimkî Bavê me gotibû: “Ezê Cihûdayê jî ji ber çavên xwe rakim, wek ku min Îsraêl rakir, û vî bajarê ku min hilbijart, Orşelîmê, û wê malê ku min got: ‘Navê min wê li wir be,’ red bikim.”

Mayî kirinên Yoşiya, û hemû tiştên ku wî kirin — ma ne di pirtûka salnameyên padîşahên Cihûdayê de hatine nivîsîn? Di rojên wî de Firewn Nexoyê Misrê hilkişiya ku alî padîşahê Aşûrê li ber Firatê bike. Padîşah Yoşiya çû pêşiya wî, lê Nexo gava ku ew dît, ew li Megîdoyê kuşt. Xizmetkarên wî cesedê wî bi erebeyê ji Megîdoyê birin Orşelîmê û ew di gora wî ya bi xwe de veşartin. Piştre gelê welêt Yehoahazê kurê Yoşiya girtin, ew mesh kirin û ew li şûna bavê wî kirin padîşah.

Yehoahaz Padîşahî Dike û Tê Birin

Yehoahaz gava bû padîşah bîst û sê salî bû, û li Orşelîmê sê mehan padîşahî kir. Diya wî Hamûtala keça Êremiya, ji Lîbnayê bû. Û wî li ber çavên Bavê me xerabî kir, tam wek ku bav û kalên wî kiribûn. Firewn Nexo ew li Rîblayê, li welatê Hematê, bi zincîran girêda, da ku ew li Orşelîmê padîşahî neke, û li welêt nêzîkî çar ton zîv û nêzîkî heftê û pênc lîbre zêr ceza danî. Firewn Nexo Elyaqîmê kurê Yoşiya li şûna bavê wî kir padîşah û navê wî guhart kir Yehoyaqîm. Wî Yehoahaz bir Misrê, ku ew li wir mir. Yehoyaqîm zîv û zêr dan Firewn, lê ji bo ku daxwaza Firewn pêk bîne, bac li welêt danî. Wî zîv û zêr ji gelê welêt, her yek li gorî nirxandina wî, stand, da ku bide Firewn Nexo.

Yehoyaqîm li Cihûdayê Padîşahî Dike

Yehoyaqîm gava bû padîşah bîst û pênc salî bû, û li Orşelîmê yanzdeh salan padîşahî kir. Diya wî Zebîdaya keça Pedaya, ji Rûmayê bû. Û wî li ber çavên Bavê me xerabî kir, tam wek ku bav û kalên wî kiribûn.